در سال 1382 بالغ بر 5/7855 هزار تن كالا به ارزش 5/75099 ميليارد ريال معادل 5/9477 ميليون دلار از كشورترانزيت انجام شده است. ارزش كالايي ترانزيت معادل 53/1 برابر صادرات غيرنفتي كشور و 6/35 درصد واردات كل كشــور در سال 1382 ميباشد. ارقام ترانزيت كالا در سال 1382 در مقايسه با ارقام مشابه سال قبل حاكي از افزايش 3/82 درصدي در وزن و 9/9 درصدي در ارزش ميباشد.
ارزش متوسط يك كيلوگرم كالاي ترانزيت شده در سال 1382 معادل 2/1 دلار بوده در حاليكه اين رقم در سال قبل معادل 2 دلار بوده است به عبارت ديگر ، ارزش متوسط يك كيلوگرم كالاي ترانزيت شده در سال 82 نسبت به سال قبل حدود 40 درصد كاهش داشته است . ترانزيت كالا وكارنه تير در سال 1382 بدون احتساب ترانزيت سوخت بالغ بر 3/3697 هزار تن و به ارزش 2/8784 ميليون دلار بوده كه نسبت به ارقام مشابه سال 1381 از افزايش 5/23 درصدي در وزن و 7/4 درصدي در ارزش برخوردار شده است. اين آمار وارقام حاكي از آن است كه ترانزيت سوخت در سال 1382، حدود 9/52 درصد وزن و 3/7 درصد از ارزش كل ترانزيت كالا و كارنه تير را به خود اختصاص داده است. ارقام مذكور در سال 1381 به ترتيب 5/30 و 7/2 درصد بوده است.
در سال 1382 حدود 1/5 درصد از وزن و ارزش كالاهاي ترانزيت شده در قالب كارنه تير ترانزيت شده كه نسبت به ارقام مشابه سال 1381 از افزايش 1/35 درصدي در وزن و كاهش 6/18 درصدي در ارزش برخوردار شده است. در سال 1382 ترانزيت غير كارنه تير مواد غذايي بالغ بر 6/717 هزار تن و به ارزش 929 ميليون دلار بوده كه اين ميزان معادل 1/9 درصد وزن و 8/9 درصد ارزش ترانزيت كشور بوده است. اين سهم در سال 1381 به ترتيب 8/14 و 7/8 درصد بوده است. در سال 1382 ترانزيت خودرو 9/1 درصد وزن و 3/11 درصد ارزش و كالاهاي متفرقه 31 درصد وزن و 5/66 درصد ارزش ترانزيت كشور را به خود اختصاص دادهاند.
بررسي تعداد و ارزش ترانزيت خودرو در سال 1382 نشان ميدهد كه علي رغم كاهش ارزش خودروهاي ترانزيتي نسبت به ارقام مشابه سال 1381 متوسط ارزش هر خودرو افزايش يافته است به طوري كه ارزش هر خودرو ترانزيتي در سال 1382 به طور متوسط 5/14 هزار دلار بوده كه نسبت به ارقام مشابه سال قبل از افزايش 8/14 درصدي برخوردار شده است. تعداد خودروهاي ترانزيتي غيركارنهتير در سال 1382 حدود 23 برابر تعدادخودروهاي ترانزيتي به روش كارنه تير بوده است در حاليكه اين رقم در سال قبل حدود 80 برابر بوده است .
در سال 1382 از نظر وزني بيشترين افزايش نسبت به سال 1381 مربوط به
ترانزيت سوخت با 5/216 درصد و از نظر ارزشي نيز بيشترين افزايش مربوط به
ترانزيت سوخت با 3/198 درصد بوده است.
1 . ترانزيت خارجي و كارنه تير به تفكيك گمركات
مبدأ
در سال 1382 گمرك شهيد رجائي با اختصاص 7/43608 ميليارد ريال و 1/58 درصد از ارزش ترانزيت و كارنه تير كشور به خود بيشترين سهم را داشته است. گمرك سرخس با اختصاص 7/8213 ميليارد ريال و9/10 درصد ازترانزيت كـل كشور رتبه دوم و گمرك بازرگان با 8/6126 ميليارد ريال و 2/8 درصد رتبه سوم را كسب كردهاند.ارزش كالاهاي ترانزيتي از گمركات ورودي مذكور در سال 1382 نسبت به ارقام مشابه سال 1381 به ترتيب 7/1- ، 32 و 8/16 درصد تغييرداشته است. در سال 1381 گمركات شهيد رجائي، سرخس و بازرگان به ترتيب با اختصاص 9/64 ، 1/9 و 7/7 درصد از ارزش كالاهاي ترانزيتي ورودي به خود رتبه اول تا سوم را در بين گمركات ورودي داشتهاند.
در سال 1382 گمرك ساري با اختصاص 2/3414 هزار تن و 5/43 درصد از وزن كالاهاي ترانزيتي رتبه اول، گمرك شهيد رجائي با 4/1500 هزارتن و 1/19 درصد رتبه دوم وگمرك سرخس با 2/1152 هزارتن و 7/14 درصد رتبه سوم را به خود اختصاص دادهاند. وزن كالاهاي ترانزيتي از گمركات ورودي شهيد رجائي وسرخس در سال 1382 نسبت به ارقام مشابه سال 1381 به ترتيب 4/10 و 7/73 درصد افزايش داشته است . در سال 1381 گمركات شهيدرجائي، نوشهر و سرخس به ترتيب با اختصاص 5/31 ، 6/24 و 4/15 درصد از وزن كالاهاي ترانزيتي ورودي به كشور رتبه اول تا سوم را داشتهاند.
2 . ترانزيت خارجي و كارنه تير به تفكيك گمركات مقصد
در سال 1382 گمرك دوغارون با اختصاص 3/26975 ميليارد ريال و 9/35 درصد از ارزش ترانزيت و كارنه تير كشور به خود بيشترين سهم را داشته است. گمرك شهيد رجائي با اختصاص 6/9661 ميليارد ريال و9/12 درصد و گمرك آستارا نيز با اختصاص 3/7087 ميليارد ريال و4/9 درصد از ارزش ترانزيت و كارنه تير كشور به خودرتبه دوم وسوم را كسب كردهاند. ارزش كالاهاي ترانزيتي از گمركات مذكور در سال 1382 نسبت به ارقام مشابه سال 1381 به ترتيب13- ، 7/28 و 8/17 درصد تغيير داشته است.
طـي دوره مذكـور گمرك خارك با اختصاص 4/2985 هزارتن و38 درصد و گمرك
شهيدرجائي با اختصاص 4/1464 هزارتن و 6/18 درصد و گمرك دوغارون با اختصاص 805
هزارتن و2/10 درصد از وزن كالاهاي ترانزيتي رتبه اول تا سوم را به خود
اختصاص دادهاند. وزن كالاهاي ترانزيتي از گمركات خروجي مذكوردر سال 1382
نسبت به ارقام مشابه سال 1381 به ترتيب 416 ، 3/34 و 7/2 درصد افزايش داشته
است. در سال 1381 گمرك شهيد رجائي،
دوغارون و خارك با اختصاص 3/25 ، 2/18 و 4/13 درصد از وزن كالاهاي ترانزيتي
خروجي به خود رتبه اول تا
سوم را داشتهاند.
3 . ترانزيت خارجي و كارنه تير برحسب
كشورهاي مبدأ
در سال 1382، كشور امارات متحده عربي با اختصاص9/28164 ميليارد ريال و 5/37 درصد از ارزش كالاهاي ترانزيتي در بين كشورهاي مبدأ رتبه اول را بدست آورده است. كشور چين با اختصاص 4/6615 ميليارد ريال يا 8/8 درصد از ارزش رتبه دوم و كشور ازبكستان با اختصاص 1/6508 ميليارد ريال يا 7/8 درصد از ارزش رتبه سوم را بدست آورده است. ارزش كالاهاي ترانزيتي از كشورهاي مبدأ مذكور در سال 1382 نسبت به ارقام مشابه سال 1381 به ترتيب 7/3 ، 5/6- و 6/17 درصد تغيير داشته است. در سال 1381 كشورهاي امارات متحده عربي ، چين وازبكستان به ترتيب با اختصاص 7/39 ، 3/10 و 1/8 درصد از ارزش كالاهاي ترانزيتي ورودي ، رتبه هاي اول تا سوم را كسب كرده اند.
در دوره مذكور كشورهاي روسيه با 5/2113 هزار تن يا 9/26 درصد، تركمنستان با
7/1486 هزارتن يا 9/18 درصد و قزاقستان با 1/1064 هزار تن يا 5/13 درصد از وزن
كالاهاي ترانزيتي رتبه اول تا سوم را در بين كشورهاي مبدأ بخود اختصاص
دادهاند. وزن كالاهاي ترانزيتي از كشورهاي مبدأ مذكور در سال 1382 به
ترتيباز افزايش 2111 ، 3/51 و 5/116 درصدي نسبت به ارقام مشابه سال 1381
برخوردار شده است.
درسال 1381، كشورهاي تركمنستان ، امارات متحده عربي وقزاقستان به ترتيب با اختصاص
8/22 ، 2/20 ، 4/11 درصد از وزن كالاهاي ترانزيتي رتبه اول تا سوم را در بين
كشورهاي مبدأ كسب كرده اند . لازم به ذكر است كشور روسيه در سال 1381 در مكان نهم
همين جدول واقع شده است.
4 . ترانزيت خارجي و كارنه تير برحسب كشورهاي
مقصد
در سال 1382 كشور افغانستان با اختصاص 5/28122 ميليارد ريال يا 4/37 درصد از ارزش كالاهاي ترانزيتي به خود بيشترين سهم را داشته است. در اين دوره كشور امارات متحده عربي با اختصاص 9/12970 ميليارد ريال يا 3/17 درصد از ارزش رتبه دوم و آذربايجان با 7/7637 ميليارد ريال يا 2/10 درصد رتبه سوم را در بين كشورهاي مقصد كالاهاي ترانزيتي كشور داشته است. ارزش كالاهاي ترانزيتي به كشورهاي مقصد مذكور در سال 1382 نسبت به ارقام مشابه سال 1381 به ترتيب 12- ، 3/73 و 15 درصد تغيير داشته است.
در طي دوره مورد بررسي كشور امارات متحده عربي با 8/4653 هزار تن يا 2/59
درصد از وزن كالاهاي ترانزيتي كشورهاي مقصد را به خود اختصاص داده و رتبه
اول را بدست آورده است. كشور افغانستان با 8/874 هزار تن يا 1/11 درصد و
آذربايجان با 5/502 هزار تن يا 4/6 درصد از وزن كالاهاي ترانزيتي رتبه دوم
وسوم رابه خود اختصاص دادهاند. وزن كالاهاي ترانزيتي به كشورهاي مقصد
مذكور در سال 1382 نسبت به ارقام مشابهسال 1381 به ترتيب 6/160 ، 8/3 و
9/14 درصد افزايش داشته است. در سال 1381 نيز كشورهاي مذكور رتبههاي اول تا
سوم را از لحاظ وزني در بين كشورهاي مقصد كالاهاي ترانزيتي كسب كرده بودند.
5 . ترانزيت خارجي و كارنه تير گروههاي مختلف كالايي برحسب گمركات مبدأ
در سال 1382 بيشترين وزن و ارزش مواد غذايي ترانزيتي به ترتيب از گمركات شهيد رجائي با 2/51 درصد از وزن و 6/60 درصد از ارزش، شهيد باهنر با 7/10 درصد از وزن و 1/10 درصد از ارزش و بازرگان با 7/11 درصد از وزن وكرمانشاه با 8/7 درصد از ارزش وارد كشور شده است.
بيشترين وزن خودروهاي ترانزيتي به ترتيب با 5/39 ، 8/22 و 8/17 درصد از گمركات شهيد رجائي، بازرگان و جلفا و بيشترين ارزش خودروهاي ترانزيتي ورودي نيز به ترتيب با 4/48 ، 6/17 و 6/10 درصد از گمركات شهيد رجائي ، بازرگان وشهيد باهنر وارد كشور شده است.
در سال 1382 بيشترين ميزان ترانزيت سوخت از گمرك ساري با 8/81 درصد از وزن و 75 درصد از ارزش و پس از آن از گمرك سرخس با 6/15 درصد از وزن و 19 درصد از ارزش و نوشهر با 7/1 درصد ازلحاظ وزن و شهيد باهنر با 2 درصد از ارزش وارد كشور شده است.
در سال 1382 بيشترين وزن كالاهاي متفرقه ترانزيتي با 5/37 ، 3/17 و 6/14 درصد
به ترتيب از گمركات شهيد رجائي، سرخس و بندرانزلي وارد كشور شده است.
همچنين بيشترين ارزش كالاهـاي متفرقـه ترانزيتـي با 1/65 ، 13 و 5/7 درصد نيز
به ترتيب از سه گمرك شهيدرجائي ، سرخس و بازرگان وارد كشور شده است.
6 . ترانزيت خارجي وكارنهتيرگروههاي مختلف
كالايي برحسب گمركات مقصد
در سال 1382 بيشترين وزن و ارزش مواد غذايي ترانزيتي وارد شده به كشور به ترتيب با 4/37 و 1/42 درصد ازگمرك دوغارون به خارج از كشور ترانزيت شده است. پس از گمرك دوغارون ، از لحاظ وزن گمركات آستارا وسرخس به ترتيب با اختصاص 7/14 درصد و 7/12 درصد رتبه دوم وسوم را كسب كرده اند . اما از لحاظ ارزش گمرك سرخس با 4/12 درصد وآستارا با 2/10 درصد رتبه هاي بعدي را در بين گمركات خروجي كشور بدست آوردهاند.
بيشترين وزن خودروهاي ترانزيتي خروجي به ترتيب با 1/55
، 5/17 و 9/7 درصد مربوط به گمركات دوغارون ، بيله سوار و سرخس و بيشترين
ارزش خودروهاي ترانزيتي خروجي به ترتيب مربوط به گمركات دوغارون با 3/63 ،
سرخس با 8 و آستارا با 6/7 درصد بوده است.
در سال 1382 بيشترين وزن ترانزيت سوخت وارد شده به ترتيب با 8/71 ، 7/19 و
3/5 درصد از گمركات خارك ، شهيد رجائي و بندر امام خميني از كشور خارج شده
است. همچنين بيشترين ارزش ترانزيت سوخت به ترتيب با 8/66 ، 9/18 و 2/7 درصد
از گمركات مذكور از كشور خارج شده است.
در سال 1382 بيشترين وزن كالاهاي متفرقه ترانزيتي وارد شده به كشور به ترتيب با 7/21 ، 3/15 و 14 درصد از گمركات شهيد رجائي، دوغارون و گلشن از كشور خارج شده است. بيشترين ارزش كالاهاي متفرقه ترانزيتي وارد شده به كشور به ترتيب از گمركــات دوغارون با 1/34 ، شهيد رجائي با 7/15 و آستارا با 5/10 درصد خارج شده است.
7 . ترانزيت خارجي و كارنه تير گروههاي مختلف كالايي برحسب كشورهاي مبدأ
در سال 1382 بيشترين وزن و ارزش ترانزيت مواد غذايي به ترتيب از كشورهاي امارات متحده عربي با 1/31 درصد از وزن و 4/33 درصد از ارزش، تركيه با 12 درصد از وزن و 7/7 درصد از ارزش و مالزي با 6/8 درصد از وزن و تايلند با 3/9 درصد از ارزش، وارد ايران شده است.
بيشترين وزن خودروهاي ترانزيتي در سال 1382 به ترتيب با 1/43 ، 7/17 و 6/15 درصد از كشورهاي مبدأ امارات متحده عربي، نخجوان و آلمان و بيشترين ارزش خودروهاي ترانزيتي نيز به ترتيب با 50 ، 4/13 و 11 درصد از كشورهاي مبدأ امارات متحده عربي، آلمان و ژاپن وارد كشور شده است.
در سال 1382 از كشور روسيه 1/42 درصد از وزن و 8/35 درصد از ارزش ترانزيت سوخت و پس از آن با 5/31 درصد از وزن و 8/31 درصد از ارزش ترانزيت سوخت از كشور تركمنستان وارد ايران شده است. كشور قزاقستان با اختصاص 6/23 درصـد از وزن ترانزيت سوخت و 4/25 درصد از ارزش ترانزيت سوخت رتبه سوم را در بين كشورهاي مبدأ ترانزيت كننده سوخت كسب كردهاند.
در سال 1382 بيشترين وزن كالاهاي متفرقه ترانزيتي به ترتيب با 5/26 ، 9/15
و 9/12 درصد از كشورهاي مبدأ امارات متحده عربي، ازبكستان و روسيه وارد كشور
شده است. در اين سال بيشترين ارزش كالاهاي متفرقه ترانزيتي به ترتيب از
كشورهاي مبـدأ امارات متحده عربي، چين و ازبكستان با 6/39 ، 3/12 و 5/11 درصد
وارد ايران شده است.
8. ترانزيت خارجي و كارنه تير گروههاي مختلف
كالايي برحسب كشورهاي مقصد
در سال 1382 حدود 6/43 درصد از وزن و 5/47 درصد از ارزش مواد غذايي ترانزيت شده به داخل كشور از كشورهاي مختلف به مقصد افغانستان ترانزيت شده است. در اين سال حدود 6/18 درصد از وزن و 4/13 درصد از ارزش مواد غذايي به مقصد آذربايجان و حدود 7/7 درصد از وزن مواد غذايي به مقصد تركيه و 2/8 درصد از ارزش مواد غذايي ترانزيتي به مقصد عراق ترانزيت شده است.
در سال 1382 حدود 1/56 درصد از وزن و3/64 درصد از ارزش خودروهاي ترانزيتي به مقصد افغانستان ترانزيت شده است. در اين سال به ترتيب 7/21 و 6/8 درصد از وزن خودروهاي ترانزيتي به مقصد آذربايجان و تركمنستان و 6/13 و 5/7 درصد از ارزش خودروهاي ترانزيتي خروجي به ترتيب به مقصد آذربايجان وتركمنستان بوده است.
در سال 1382 به ترتيب 3/98 ،45/0 و 33/0 درصد از وزن سوخت ترانزيتي به كشورهاي مقصد امارات متحده عربي ، تركيه ومنطقه ويژه سلفچگان و 92/0 درصد به مقصد ساير كشورها ترانزيت شده است. در اين سال بيشترين ارزش سوخت ترانزيتي وارد شده به ترتيب با 6/94 ، 1/2 و 74/0 به مقصد كشورهاي امارات متحده عربي ، افغانستان ، منطقه ويژه سلفچگان ترانزيت شده است.
در سال 1382 به ترتيب حدود 1/19 ، 16 و 14 درصد از وزن كالاهاي متفرقه ترانزيتي به مقصد كشورهاي امارات متحده عربي ، افغانستان ومنطقه ويژه انزلي ترانزيت شده است. همچنين كشورهاي افغانستان با اختصاص 3/35 درصد، امارات متحده عربي با 1/14 و آذربايجان با 1/10 درصد از ارزش كالاهاي متفرقه ترانزيتي مقصد به خود رتبه اول تا سوم را كسب كردهاند.